CENTRALE AANMELDING LEERLINGEN

In Eindhovens Dagblad verschenen op 5 december 2009

 

Verdeel leerlingen beter door centrale aanmelding

 

door Tinus van Lieshout

 

Heeft Eindhoven het lef om bestuurlijke daadkracht te laten zien? Centrale aanmelding per wijk is de enige manier om ouders te laten ervaren dat kwaliteit niet bepaald wordt door kleur.

 

Veel mensen zijn vertederd bij het zien van een peuter, die met een duim in de mond en krullend bovenlipje onbevangen de wereld in kijkt en het volste vertrouwen heeft in de volwassenen om hem heen. Op de peuterspeelzaal mogen allochtone peuters nog volop met hun witte leeftijdgenootjes spelen, maar als het serieus wordt dan denken witte ouders – in het belang van hun kind - aan andere zaken.

 

Ouders hanteren geen objectieve kwaliteitscriteria bij het kiezen van een school. Van de mogelijkheid om kwaliteitskaarten van scholen in te zien, wordt nauwelijks gebruik gemaakt. Weinig ouders nemen de moeite om zich daarin te verdiepen en zij die dat wel doen, zijn niet altijd voldoende toegerust bevindingen van de Onderwijsinspectie op waarde te schatten. Vandaar dat ouders bij het kiezen van een basisschool zich meestal laten leiden door bereikbaarheid van de buurtschool.

 

Een reden om de buurtschool voorbij te fietsen, is de zichtbare aanwezigheid van niet-westerse allochtone kinderen en hun ouders. Om een dergelijke school hangt een zweem van anders-zijn, slechte onderwijsprestaties, gedrags- en leerproblemen en weinig aandacht van leerkrachten voor de betere leerling. Dit beeld is niet gebaseerd op kennis, maar op verhalen die witte ouders aan elkaar doorvertellen. Vandaar dat er een ware run is op bepaalde witte scholen waar ouders hun kinderen al heel vroeg aanmelden.

 

Veel allochtone ouders melden zich te laat aan en krijgen ook het gevoel dat ze niet op alle scholen even welkom zijn. Ze kiezen daarom liever voor een school waar al kinderen van familie en bekenden naar toe gaan. Dat de kennis en aandacht die leerkrachten op zwarte scholen inmiddels hebben opgedaan met individuele begeleiding en differentiatie ook bruikbaar zijn voor alle kinderen, weten zwarte ouders, maar dat is nog geen gemeengoed bij witte ouders. Het resultaat is dat de ene school uitpuilt en de ander onder de opheffingsnorm komt, terwijl beide scholen vallen onder hetzelfde schoolbestuur!

 

De beelden die ouders over de scholen hebben, worden voornamelijk bepaald door gevoel en sfeer. Het is ouders niet kwalijk te nemen dat ze kiezen voor iets dat voor hen herkenbaar en bekend is. Om ouders te ondersteunen om bewuster voor een school te kiezen op basis van criteria die werkelijk belangrijk voor hen zijn, is het zinvol dat scholen zich presenteren. Hierdoor kan een evenwichtiger beeld ontstaan en ontdekken ouders dat witte scholen niet beter zijn dan zwarte scholen.

 

Ouders die zwarte scholen bezocht hebben, staan vaak verbaasd over de faciliteiten en de sfeer die ze daar aantreffen. Het is daarom goed als scholen hun sterke kanten kunnen laten zien. Het Eindhovense initiatief om met een bus meerdere scholen in een wijk te bezoeken is een prima idee. Centrale aanmelding moet daaraan gekoppeld worden omdat zo iedereen in de wijk gelijke kansen krijgt. Het dwingt ouders verder te kijken dan die ene school.

 

Het is de vraag of het op handen zijnde alternatieve plan van de schoolbesturen Salto en SKPO wel soelaas biedt. Als het plan niet verder gaat dan het idee om witte en licht gemengde scholen te zwarten met slechts 0.8 procent per jaar zet dat niet veel zoden aan de dijk. Het is voor scholen ook erg moeilijk om het keuzeproces te beïnvloeden. Wellicht dat door opheffing van zwarte scholen - die nu al onder de opheffingsnorm zitten – spreiding sneller plaatsvindt. Kinderen uit de eigen wijk kun je immers toch niet weigeren! Opheffing betekent wel verspilling van geld en knowhow.

 

Het toenemende aantal allochtone studenten laat zien dat er veel potentie onder hen is. Maak in een wijk een eerlijke verdeling van leerlingen die een extra zetje nodig hebben. Anders schrijven we een deel van de jeugd af omdat we geen appèl doen op het zelfvertrouwen om talenten aan te boren. Een deel van de onbevangen kleuters wordt razendsnel uit de sprookjeswereld geholpen door de boze buitenwereld, die zegt: “Jullie horen niet bij ons!” Scholen kunnen misschien niet bij machte zijn om de beeldvorming bij ouders te beïnvloeden. Dat kan een centraal aanmeldpunt in een wijk wel, maar daar heb je bestuurlijke daadkracht voor nodig, zodat de kleuters van nu het geloof in een rechtvaardige wereld met gelijke kansen behouden. Misschien dat we dan over een paar jaar kunnen zeggen: En …, ze leerden samen nog lang en gelukkig!